มือของคนเราเป็นอวัยวะที่สำคัญทำกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย ใช้หยิบจับตั้งแต่สิ่งสกปรกมากที่สุดถึงหยิบจับสิ่งที่ต้องสะอาดมากที่สุดเช่นกัน เช่น ใช้มือสัมผัสอุจจาระเวลาเข้าห้องส้วม แคะขี้มูก หยิบอาหารใส่ปาก ใส่คอนแทคเลนส์ เป็นต้น ในแต่ละวันเราใช้มือทำกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย จนอาจลืมนึกถึงว่า มือเราสะอาดแค่ไหน หากเราสามารถมองเห็นเชื้อโรคด้วยตาเปล่า เราส่องดูมือจะเห็นว่ามือที่คิดว่าสะอาดแล้ว  ยังมีสิ่งที่สกปรกมากมาย ติดอยู่ตามนิ้วมือ โดยเฉพาะบริเวณตามนิ้วมือ นิ้วโป้ง และตามซอกนิ้ว ซึ่งอาจเป็นสาเหตุของการเจ็บป่วยที่ร้ายแรงได้ ได้แก่ พยาธิต่าง ๆ แบคทีเรียที่สร้างสารพิษในแผล ฝี หนอง เชื้อโรคในอุจาระ เช่น เชื้ออหิวาตกโรค บิด ไทฟอยด์ ตับอักเสบ และไวรัสร้ายแรงในน้ำมูก น้ำลาย เช่น ซาร์ส เป็นต้น

          ปัจจุบัน โรคติดต่อหลายชนิดที่เกิดขึ้นใหม่ทำให้เกิดการตื่นตัวทางการป้องกันโรคมากขึ้น มีการป้องกันการติดเชื้อทางด้านต่างๆทั้งทางด้านอาหาร น้ำ สิ่งแวดล้อม การใช้เครื่องมือเพื่อป้องกันโรคเช่นผ้าปิดจมูก ถุงมือ หรือความแพร่หลายของผลิตภัณฑ์เพื่อสุขอนามัยเช่นสบู่ฆ่าเชื้อ สเปรย์ฆ่าเชื้อแต่หากพิจารณาจากความคุ้มค่าคุ้มราคากับวิธีการป้องกันโรคติดต่อ เห็นจะไม่มีวิธีใดที่ดีไปกว่า "การล้างมือ"

   ทำไมต้องให้ความสำคัญ? ใครๆก็ล้างมือกันอยู่แล้ว

          เวลาเอาเรื่องล้างมือไปพูดที่ไหนก็ตาม มักจะมีคนบ่นว่าน่าเบื่อ ไม่รู้จะพูดทำไมซ้ำซาก แต่ลองถามเจาะลึกกันในรายละเอียด ก็จะพบว่าส่วนใหญ่ไม่ค่อยทำ ว่าแล้วก็ทดลองทำแบบสอบถามเล่นๆดูว่าคนที่อ่านบทความนี้มีสุขอนามัยในการล้างมือดีแค่ไหน
          ถ้าอ่านโจทย์แล้ว คิดว่าคุณเองปฏิบัติตนตามที่กล่าวไว้ เกินกว่า 70% ของสถานการณ์ในแต่ละข้อ ให้คุณตอบ "1"   แต่ถ้าคิดว่าไม่ได้ทำหรือไม่รู้ หรือว่าปฏิบัติตนไม่เป็นไปตามในข้อนั้น ให้ตอบ"0"  เสร็จแล้วเอาคะแนนมาบวกกัน
     1. ทุกครั้งหลังจากที่คุณเข้าห้องน้ำ คุณล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้ง
     2. ทุกครั้งก่อนที่คุณจะกินข้าว
(ไม่ว่าจะใช้มือหรือช้อน ไม่ว่าที่นั่นจะมีห้องน้ำหรือไม่) คุณล้างมือด้วยสบู่เสมอ
     3. ก่อนที่คุณจะไปจับหรือสัมผัสตัวคนอื่น
คุณมั่นใจว่าไม่ได้ล้วงแคะแกะเกาหรือแคะขี้มูกมาก่อน (หรือถ้าแคะและล้างมือฟอกสบู่)
     4. คุณเคยรู้จัก "วิธีล้างมือ7ขั้นตอน" และปฏิบัติตามในการล้างมือ
     5. เวลาไปเข้าห้องน้ำและล้างมือ
คุณไม่เคยใช้ผ้าเช็ดมือที่แขวนไว้ แต่จะใช้ผ้าแบบใช้แล้วทิ้ง
     6. เวลาใช้คอมพิวเตอร์ หรือเล่นอินเตอร์เน็ต
ในเครื่องรวม คุณไม่เคยเอามือมาแคะขี้มูกหรือหยิบอาหารเข้าปาก (ถ้าเคย เขียนว่า 0 ซะดีๆ)
     7. ก่อนกัดเล็บทุกครั้ง
คุณจะล้างมือก่อนเสมอ (ถ้าไม่กัดเล็บ ตอบ 1 )
     8. ก่อนขยี้ตาทุกครั้ง ล้างมือมาหมาดๆ
     9. ก่อนทำอาหารหรือปอกผลไม้ คุณล้างมือก่อน
   10. คำว่าล้างมือของคุณ คือการล้างมือด้วยสบู่
(ถ้าส่วนใหญ่ล้างมือผ่านน้ำเฉยๆ ตอบ 0 ซะ)
ถ้าว่างๆ ลองลงคำตอบไว้นะ แล้วลองมาดูกันว่าจะมีคะแนนเกินครึ่งหรือเปล่า

   จะล้างมือเมื่อไร 

  • หลังการจามหรือไอ หรือไปสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ป่วย
  • ก่อนและหลังอาหาร
  • ก่อนและหลังการเข้าห้องน้ำ
  • ก่อนและหลังการสูบบุหรี่
  • ก่อนและหลังการเตรียมอาหาร 
  • ก่อนและหลังการทำงาน
  • เมื่อกลับจากทำงาน
   ล้างด้วยอะไร
  • สบู่ หรือสบู่เหลว สบู่ก้อนเหมาะสำหรับใช้เป็นการส่วนตัวในบ้าน แต่ในที่สาธารณะควรจะเป็นสบู่เหลว
  • หากไม่มีสบู่อาจจะใช้แอลกอฮอล์ หรือไม่แน่ใจในความสะอาดของน้ำ หรือต้องการฆ่าเชื้ออาจจะใช้ยาฆ่าเชื้อซึ่งส่วนใหญ่มีแอลกอฮอลล์เหลวเป็นส่วนผสม
  • ล้างด้วยนำเปล่าให้น้ำไหลผ่านมือ

   วิธีการล้างมือด้วยแอลกอฮอล์

  • หากว่าไม่มีน้ำสำหรับล้างมือ หรือไม่แน่ใจในความสะอาดของน้ำ
  • เราสามารถใช้แอลกอฮอล์ช่วยทำความสะอาดของมือ ก่อนอื่นต้องล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำเปล่า เช็ดมือให้แห้งด้วยผ้า หากไม่แห้ง น้ำจะเจือจางแอลกอฮอล์ทำให้ออกฤทธิ์ไม่ดี
  • เมื่อมือแห้งแล้วจึงใช้แอลกอฮอล์ลูบทั้งฝ่ามือ หล้งมือ ซอกนิ้ว ปลายนิ้ว  
  ใช้แอลกอออล์กับมือเด็กได้หรือไม่
  • สามารถใช้กับมือเด็กได้อย่าปลอดภัย แต่คอยระวังอย่าให้เด็กรับประทาน

   ข้อควรระวังเกี่ยวกับการล้างมือ

  • ผ้าเช็ดมือควรจะใช้สำหรับคนแต่ละคน ไม่ควรใช้ร่วมกัน
  • ให้ใช้ผ้าหรือกระดาษที่ใช้ครั้งเดียว
  • ไม่ต้องใช้ฟองน้ำ หรือผ้าในการล้างมือ เพราะสิ่งเหล่านั้นอาจจะมีเชื้อโรคอยู่

   ข้อแนะนำสำหรับการล้างมือในเด็ก

  • ฝึกเด็กให้เป็นนิสัยโดยให้ล้างมือ ก่อนรับประทานอาหาร หลังจากเข้าห้องน้ำ หลังจากเล่น หลังจากสัมผัสสัตว์เลี้ยง หลังจากไอหรือจาม
  • ต้องสอนให้เด็กเห็นวิธีการล้างมืออย่างถูกต้อง

   ล้างอย่างไร

          การล้างมือให้ถูกสุขลักษณะประกอบไปด้วยขั้นตอนใหญ่ๆ 10 ขั้นตอนขอให้ท่านผู้อ่านได้นำไปปฏิบัติจนเป็นนิสัยและสอนคนใกล้ชิดให้ปฏิบัติเพื่อป้องกันโรคที่ติดต่อทางมือเช่น ไข้หวัดใหญ่ ไข้หวัดใหญ่2009 ไข้หวัดนก โรคซาร์ ขั้นตอนการล้างมือมีดังนี้ 

ขั้นที่1เปิดน้ำล้างมือทั้งสองข้างให้ชุ่มน้ำ ท่านผู้ปกครองควรจะสอนบุตรหลานของท่านให้กระทำก่อนรับประทานอาหารทุกครั้ง เพราะเชื้อหลายชนิดที่เกิดจากเชื้อโรคที่เกาะบนมือ

ขั้นที่2ปล่อยน้ำให้ไหลบนมือให้ชุ่มและล้างเอาสิ่งสกปรกออกไปบางส่วน

ขั้นที่3 ใช้กดเอาสบู่เหลวให้เพียงพอแก่การล้างมือ

ขั้นที่4 ทำการฟอกมือทั้งสองข้าง ต้องฟอกฝ่ามือ หลังมือ ซอกนิ้ว ปลายนิ้ว ถึงระดับข้อมือ ล้างแต่ละครั้งใช้เวลาประมาณ 20 วินาที

ขั้นที่5 ปล่อยน้ำให้รินไหลมือทั้งสองข้างจนไม่มีฟองสบู่

ขั้นที่6 หยิบกระดาษเช็ดมือหรือผ้าเช็ดมือ

ขั้นที่7เช็ดมือทั้งสองข้างให้แห้ง ท้องซอกนิ้ว หลังมือ 

ขั้นที่8 ใช้กระดาษจับก๊อกน้ำและปิดน้ำ

ขั้นที่9 ทิ้งกระดาษในตระกร้า

ขั้นที่10 ตรวจดูความเรียบร้อยว่าไม่ได้ทำห้องให้สกปรก

ที่มา : สำนักโรคติดต่ออุบัติใหม่ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข

 

          nongsaischool.igetweb.com / นพ. วัลลภ พรเรืองวงศ์

Comment

Comment:

Tweet

จะเอาไปใช้นะคะ ขอบคุณมากค่ะ

#4 By [url=http://www.ohpapaohmama.com]เสื้อผ้าเด็ก[/url] (223.204.121.29) on 2011-06-20 12:40

ช่วงนี้อากาศเปลี่ยนแปลงบ่อยยังไงก็อย่าลืมดูแลสุขภาพด้วยนะค่ะ กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ป้องกันโรคไข้หวัด2009และการติดเชื้อโรคอื่นๆด้วยนะคะbig smile big smile Hot! Hot! Hot! Hot! Hot!

#3 By HeAlThYtIpStOdAy on 2010-09-07 09:35

ขอบคุณครับ

#2 By อยู่ไฟหลังคลอด (124.122.111.143) on 2010-08-20 14:11

ขอบคุณข้อมูลดีๆค่ะ

#1 By เสื้อผ้าเด็ก (125.24.191.142) on 2010-08-12 08:08